NİNE TAKVİMİ

Zaman zaman hepimizin dilinde şu tartışma yapılır; mevsimler ve aylar kayıyor. Kullandığımız miladi takvimin gerçekten işaret ettiği mevsimleri yaşayıp yaşamadığımız tartışma konusudur.

Ancak ayların ve mevsimlerin Türkiye’nin her coğrafyasında farklı yaşandığı bir gerçektir. İşte yaşadığımız bu topraklarda, Muğla’da, yaşadığımız mevsimler değişikleri en doğru biçimde saptayan eskilerin kullandıkları takvimdir. Bir yaz Datça’da rastladığım eski bir topraktan edindiğim Rumi Takvimi sizlerle paylaşmak isterim, okuduğunuzda siz de bu takvimin yaşadığımız bu coğrafyaya ne kadar uygun olduğuna hak vereceksiniz umuyorum.

Halk arasında “Nine Takvimi” olarak bilinen takvim aslında bu topraklarda yüzyıllardır kullanılan RUMİ Takvimdir. Osmanlılar’da 1678’den başlayarak mali işler için Rumi takvim kullanılmıştır. Onun için bu takvime Osmanlı’da “Mali Takvim” de denirdi.

Rumi takvim aslen adını aldığı Roma İmparatoru Julius Sezar için hazırlanan takvim esasına dayanır. Ayların bazı isimleri Roma imparatorlarından (July; Temmuz Julius Sezar’dan, Ağustos; Agustus’tan), bazısı ise Anadolu ve Yunan Mitolojisindeki tanrılardan alınmadır. (Ocak; çadırın ortasında Ocak yakılmaya başlamasından geldiği gibi)

Rumi takvime göre yılbaşı 1 Mart’tır. Hicri yıl 354, Rumi yıl 365 gün içerir. Bu nedenle hicri yıl 33 yılda bir, Rumi yıldan bir yıl geri kalır. Mamafih, Rumi yıl, miladi yıldan 584 yıl sonra başladığından, bir miladi yılın hangi Rumi yıla denk geldiğini bulmak için, miladi yıldan 584 yıl çıkarılması gerekir. Rumi yıl esaslı takvim Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nde 1925’teki takvim devrimine kadar kullanılmıştır. Ancak mali yılbaşının 1 Mart olması geleneği 1983 yılına kadar sürdürülmüştür.

İşte bu Rumi takvime eklemeler yaparak yaşadığımız bu topraklarda kullanan insanlarımız, Rumi ayları şu şekilde adlandırmıştır;

  1. ZEMHERİ: Miladi takvime göre; 14 Ocak-13 Şubat arasına denk gelmektedir.
  2. GÜCÜK: 14 Şubat-13 Mart arasına,
  3. MART: 14 Mart-13 Nisan arasına,
  4. ABRUL: 14 Nisan-13 Mayıs arasına,
  5. MAYIS: 14 Mayıs- 13 Haziran arasına,
  6. KİRAZ: 14 Haziran-13 Temmuz arasına,
  7. ORAK: 14 Temmuz-13 Ağustos arasına,
  8. AĞUSTOS: 14 Ağustos-13 Eylül,
  9. İLK GÜZ: 14 Eylül-13 Ekim,
  10. ORTA GÜZ: 14 Ekim-13 Kasım,
  11. SON GÜZ: 14 Kasım-13 Aralık,
  12. KARA KIŞ: 14 Aralık-13 Ocak arasına denk gelir.

Rumi takvim, miladi takvimden 13 gün sonra gelir, Miladi ayın 14.cü günü, Rumi ayın 1.gününe denk gelir.

Ayrıca Rumi takvime göre 2 mevsim mevcuttur; Birincisi; “KASIM” Günleri; 8 Kasımdan başlayıp, 5 Mayıs’ta sonlanır. İkincisi; “HIZIR Günleri; 6 Mayıs’ta başlayıp, 7 Kasım’da sonlanır. Bir de ara dönemler vardır;

ERBAİN Donemi, 40 gün sürer; 22 Aralık – 31 Ocak arası,

HAMSİN Dönemi; 50 gün sürer; 1 Şubat – 21 Mart arası.

“CEMRELER”in düşme dönemleri de şu şekildedir;

Birinci Cemre; Gücük ayının 7.günü, (miladi 20 Şubat), “havaya” düşer,

İkinci Cemre; Gücük ayının 14.günü (miladi 27 Şubat) “suya” düşer,

Üçüncü Cemre; Gücük Ayının 21.günü (miladi 6 Mart) “toprağa” düşer.

Nine Takvimi deyip küçümsemeyin hayat kurtarır…

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi devre dışı bırakarak bizi desteklemeyi düşünün
%d blogcu bunu beğendi: