Reklam
Reklam

KARARLARIM BENİM Mİ?

Utku Kavcar
Utku Kavcar
  • 07.12.2018
  • 115 kez okundu

Birkaç gündür sıkıntılıyım. Verdiğim kararlarımın getirdiği olumsuzlukları yaşıyorum. Bir şekilde çözüm bulup atlatacağım elbette. Sanırım bu ruh halimin de etkisiyle üst üste karar alma sürecinde beynin etkisi üzerine birkaç TED sunumu izledim. Birkaç da makale okudum. Bu makalelerden biri oldukça dikkatimi çekti.
Öncelikle siz kendinizi şöyle bir durumda hayal edin: Görsel algı hakkında olan bir psikoloji deneyine katılmayı kabul etmişsiniz. Geniş bir masa etrafında oturan 6-7 kişilik grubun son kişisiniz. Araştırmacı, size ve yanınızdaki kişilere üzerinde numaralandırılmış üç dikey çizgi olan kartlar gösteriyor. Sonra gruba üzerinde tek bir dikey çizgi olan ve standart çizgi olarak adlandırdığı bir kart gösteriyor. Gruptan da kartları karşılaştırmasını ve ilk kartta standart çizgi olarak yer alan çizgiyi bulup numarasını söylemelerini istiyor. Oldukça basit.
Birkaç etap halinde yapılan çalışmada ilk etaplar sorunsuz ve hızlı geçer ancak giderek işler karışmaya başlar. Zira önceki etaplarda tam bir fikir birliği varken artık size kadar belirtilen görüşler aynı hatadadır. Yani standart çizgi 3 numara olmasına rağmen sizden önceki tüm katılımcılar 1 demektedirler.
Bu durumda ne yapardınız? Doğru olduğunu düşündüğünüz “üçüncü çizgi” yanıtını mı verirdiniz, yoksa diğerlerine uyup “birinci çizgi” mi derdiniz?
Yukarıdaki deney 1951-52 yıllarında sosyal psikolog Solomon ASCH tarafından uyum ve sosyal etki üzerine gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucuna göre, araştırmaya katılan katılımcıların üçte birinden fazlası diğer kişilere uyarak yanlış yanıt vermeyi tercih etmişlerdir.
Söylemeye gerek yok ancak en sondaki katılımcı hariç diğer katılımcılar araştırma ekibinin parçasıdır. Bu araştırmada sondaki katılımcı diğer katılımcıları tanımamasına rağmen, farklı bir yanıtı veren tek kişi olmaktan çekinerek yanlış yanıt vermiştir. Bu da, bilim insanlarına uyum baskısının gücünün ne kadar fazla olduğunu göstermiştir.
Benzer bir deneye ait videoyu da kolaylıkla bulup izleyebilirsiniz. Bir bekleme odasında bekleyen kişiler belirli bir ritim içinde ayağa kalkıp oturmaktadırlar. Odaya sırasını beklemek üzere giren kişilerin büyük çoğunluğu mevcut olan bu nedensiz uygulamaya katılarak, sorgulamaksızın yapılana uyum göstermişlerdir.
Çevremize uyum göstermek adına kişisel kararlarımızdan vaz geçtiğimizi göstermesi açısından ilginç buldum ve paylaşmak istedim. Sanırım hepimiz yapıyoruz bunu sosyal hayatımızda, günlük yaşantımızda pek de farkında olmadan.

YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ