EGE ADALARI’NIN ELDEN GİDİŞİ-(-V-)

Her devletin aydını ve zengini önemlidir. Halkı aydınlatan aydınlar yanında, sermayeyi elinde tutan zenginlerin devletten devlete kurdukları ilişkiler, gelişmelere yön verir. Rum isyanını, Rum aydınlar başlatırken, Yunanlı zenginler ayaklananları maddi olarak desteklemişlerdir. Bu gelişmede Osmanlı’nın verdiği haklarla zenginleşmiş olan Rum zenginlerin, Yunan milliyetçilerini maddi olarak desteklemeleri etkili olmuştur. Yunan Milliyetçiliğinin ideallerini savunanmak için kurulmuş olan Etnik-i Eterya Cemiyeti, Osmanlı Devleti’nin içinde Rumlar’ın yaşadığı her yerde şubeler açmış, böylece eylem alanlarını gelişletmişlerdir. Bu cemiyet sadece Batı Traklayı, Selanik’i, Mora’yı almayı hedeflememiş, İstanbul’u ve Batı Ege kıyılarını içine alan Büyük Yunanistan’ı kurmak için adımlar atmaya başlamıştır.

            1821 yılında başlayan Yunan İsyanı ve 1827 yılında Osmanlı donanmasının Navari’nde yakılması nedeniyle, Osmanlı’nın isyana sağlıklı müdahale etmesini engellemiştir. İsyan,  1832 yılında Sisam Adası’na sıçramış ve bu gelişme bastırılamayınca, Sisam’ın muhtariyeti kabul edilmiştir.

       Yunanistan’ın bağımsızlık mücadelesini destekleyenlerin başında bugün olduğu gibi Fransa gelmektedir. Yunanistan’ın bağımsızlığını elde etmesinin peşine Fransızlar o zaman Osmanlı toprağı olan Cezayir’i işgal etmişlerdir. Bu dönemde Eğriboz Adası dahil olmak üzere birçok ada, Ruslar’ın desteğiyle Yunanistan’a bırakılmıştır.

       Yunan bağımsızlık Savaşı’ndan sonra Rumlar, Girit’e el atmış, bu adanın bağımsızlığı ve Yunanistan’a bağlanması yolunda faaliyet yürütmüşlerdir. Bu gelişmeler 1897 Türk- Yunan Savaşı’nın yaşanmasına neden oldu ve bu savaşta Yunanlılar ağır bir yenilgi aldılar, ama buna rağmen Batılı güçlü devletlerin himayesinde yayılmayı bırakmadılar. İtalyanlar’ın, Trablusgarb’ı işgali, ardından 12 Adaya asker çıkarmaları, Balkan Savaşı’nda Osmanlı’nın yenilmesi 12 Ada’nın İtalyanlar’da kalmasını sağladı. Yunanlılar da Ege’de kalan adaları bu gelişmeleri fırsat bilip teker teker işgal ederek almaya başladılar.

 

Her devletin aydını ve zengini önemlidir. Halkı aydınlatan aydınlar yanında, sermayeyi elinde tutan zenginlerin devletten devlete kurdukları ilişkiler, gelişmelere yön verir. Rum isyanını, Rum aydınlar başlatırken, Yunanlı zenginler ayaklananları maddi olarak desteklemişlerdir. Bu gelişmede Osmanlı’nın verdiği haklarla zenginleşmiş olan Rum zenginlerin, Yunan milliyetçilerini maddi olarak desteklemeleri etkili olmuştur. Yunan Milliyetçiliğinin ideallerini savunanmak için kurulmuş olan Etnik-i Eterya Cemiyeti, Osmanlı Devleti’nin içinde Rumlar’ın yaşadığı her yerde şubeler açmış, böylece eylem alanlarını gelişletmişlerdir. Bu cemiyet sadece Batı Traklayı, Selanik’i, Mora’yı almayı hedeflememiş, İstanbul’u ve Batı Ege kıyılarını içine alan Büyük Yunanistan’ı kurmak için adımlar atmaya başlamıştır.

            1821 yılında başlayan Yunan İsyanı ve 1827 yılında Osmanlı donanmasının Navari’nde yakılması nedeniyle, Osmanlı’nın isyana sağlıklı müdahale etmesini engellemiştir. İsyan,  1832 yılında Sisam Adası’na sıçramış ve bu gelişme bastırılamayınca, Sisam’ın muhtariyeti kabul edilmiştir.

       Yunanistan’ın bağımsızlık mücadelesini destekleyenlerin başında bugün olduğu gibi Fransa gelmektedir. Yunanistan’ın bağımsızlığını elde etmesinin peşine Fransızlar o zaman Osmanlı toprağı olan Cezayir’i işgal etmişlerdir. Bu dönemde Eğriboz Adası dahil olmak üzere birçok ada, Ruslar’ın desteğiyle Yunanistan’a bırakılmıştır.

       Yunan bağımsızlık Savaşı’ndan sonra Rumlar, Girit’e el atmış, bu adanın bağımsızlığı ve Yunanistan’a bağlanması yolunda faaliyet yürütmüşlerdir. Bu gelişmeler 1897 Türk- Yunan Savaşı’nın yaşanmasına neden oldu ve bu savaşta Yunanlılar ağır bir yenilgi aldılar, ama buna rağmen Batılı güçlü devletlerin himayesinde yayılmayı bırakmadılar. İtalyanlar’ın, Trablusgarb’ı işgali, ardından 12 Adaya asker çıkarmaları, Balkan Savaşı’nda Osmanlı’nın yenilmesi 12 Ada’nın İtalyanlar’da kalmasını sağladı. Yunanlılar da Ege’de kalan adaları bu gelişmeleri fırsat bilip teker teker işgal ederek almaya başladılar.

 

 

 

 

 

Bu Habere Yorum Yapın