EGE ADALARI’NIN ELDEN GİDİŞİ-(-IV-)

Osmanlı resmi kayıtlarına Menteşe Adaları” olarak geçen bu adalar, Ege’nin Güneydoğusunda, Batı Anadolu sahilleri önünde, kuzeyden güneye uzanan, Anadolu kıyılarına yalıyarak dizilmiş adalardır ve bunlar Batı Anadolu yöresi ve Akdenize açılmada önemli ve etkili konumlara sahiptirler. Bunlar: Batnoz- Limso- Kalimnos- İstanköy (Kos) İncirli (Nikiros) Sömbeki (Syme) İlyaki( Telos) Rodos, Kasas, Kerpe, İstanbulya ve Akdeniz tarafına kalan Meis Adası’dır.

     Rodos dahil bu adaların ele geçişi ağırlıklı olarak Kanuni dönemidir 1522 yılında Marmaris’e gelen Kanuni, Rodos’u ve Ege’deki bir çok adanın fethini gerçekleştirdikten sonra Anadolu’nun alınmamış son kara parçası olan Bodrum’u da alarak İstanbul’a dönmüştür. 1669 yılında da Girit’in alınmasıyla Ege Denizi tamamen Türk denetimine geçmiştir.

         1770‘li yıllara gelindiğinde, Rus Amiral Alexsei Orlow, Akdeniz’e, Rus donanmasıyla gelmiş, Mora’daki Mani Yarımadası’na çıkıp, Rumlar’la ilişkiye geçmiş ve onları Osmanlı‘ya karşı ayaklanmaya itmiştir.

Osmanlı’nın Batı’daki gelişmelere ayak uyduramamasıyla başlayan gerileme sonucu Batılı devletlerin desteklediği Yunanistan’ın, Mora’da başlattığı isyanlar, Osmanlı Devleti’ni çok uğraştırmış, Ege Adaları’nın bir kısmının elden çıkmasına neden olmuştur.

 Bu noktada şunu belirtelim ki, Rumlar’ın bağımsızlık mücadelesinin ilk kıvılcımı 5- 7 Temmuz 1770 yılında gerçekleştirilen Çeşme baskınıyla kolaylaşmıştır. Çünkü donanmanın kaydedilişi, adalara müdahaleyi zorlaştırmıştır. Bunun üzerine Mora’da ilk isyan başlamış, Cezayirli Hasan Paşa bu isyanı çok sayıda şehit vererek bastırabilmiştir.

            1800’lü yılların başına gelindiğinde, Napolyon Yunanlılar’la ilgilenmiş komutanlarına verdiği emirde Yunan halkını ayaklandırmalarını istemiştir. Bu dönemde devreye Rusya girmiş 21 Mart 1800 yılında imzalanan antlaşmayla, Yunanistan, Osmanlı Devleti himayesinde olsa da Rusya’nın garantörlüğünde ”Birleşmiş Yedi Ada Cumhuriyeti’nin” kurulmasını elde etmiştir.

Bu Habere Yorum Yapın