Menteşe Belediye Başkanı Bahattin Gümüş, ilçedeki imara aykırı kaçak yapılara ilişkin Yenigün Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulundu. Başkan Gümüş, bugüne kadar imara aykırı 669 yapıyla ilgili işlem başlattıklarını, 200’ün üzerinde yapının yıkım işlemini gerçekleştirdiklerini söyledi. Gümüş ayrıca, özellikle kırsal mahallede yaşayan vatandaşlara da “Tip Proje” çağrısında bulundu.
Menteşe Belediye Başkanı Bahattin Gümüş ilçedeki imara aykırı kaçak yapılara ilişkin Yenigün Gazetesi Muhabiri Esma Turan’ın sorularını yanıtladı.
Menteşe Belediyesi olarak imara aykırı kaçak yapılarla ilgili çalışmalarınız hakkında bilgi verir misiniz?
Menteşe Belediyesi kurulmadan önce sadece İmar Müdürlüğü’müz vardı daha sonra İmar Müdürlüğü’müz, 3 ayrı müdürlüğe öndü. Bir tane imar müdürlüğü kaldı. Onun içerisinden yapılarla ilgili kısmı ayırıp daha hassas denetim ve inceleme yapılması için Yapı Kontrol Müdürlüğü kurduk. Bir de belediyemiz içerisinde kendi projelerine yönelik Proje Müdürlüğü kurduk. Bu Yapı Kontrol Müdürlüğü içerisinde de Yapı denetim ruhsatlandırma gibi kendi iç birimlerinin yanında bir de kaçak yapıya yönelik bir birim oluşturduk. Bu birim içerisinde de sadece kaçak yapılarla ilgili uğraşan, denetleyen ve bunların tüm takibini yapan 9 tane de personelimiz var. Tabi kaçak yapı görevi sadece ilçe belediyelerinde değil aynı şekilde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nce de denetimler yapılıyor. Kolluk güçlerince de özellikle kırsal mahallelerde kaçak yapı faaliyetleri tespit edildiği zaman tutanak altına alınıyor. Yine Büyükşehir Belediyemizin de kaçak yapıyla ilgili üst bir denetim yetkisi var. Sonuç itibariyle her ne kadar işlemler ilçe belediyeleri üzerinden yürüse de aslında kaçak yapıyla mücadele de bir bütün olarak, Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, kolluk güçleri gibi ekip çalışması var.
“KAÇAK YAPILAŞMA ORANININ EN DÜŞÜK OLDUĞU İLLERDEN BİRİSİYİZ”
Bugüne kadar imara aykırı kaç yapıya işlem uyguladınız?
Menteşe belediyesi olarak bugüne kadar 669 tane kaçak yapı tespiti yapıp müdürlemesini yaptık. Biz Türkiye’deki gecekondu ve kaçak yapılaşma ile ilgili oranın en düşük olduğu illerden birisiyiz. Menteşe Belediyesi’nde bu işe özellikle bizim meskun alan dediğimiz şehir merkezinde sıfır kaçak yapıyla başlamıştık. Ancak imar barışı sürecinden sonra özellikle kırsalda ve sahil kesiminde ciddi kaçak yapılaşma var. Bu miktarın çoğu imar barışı sürecinden sonra oluşan kaçak yapılar. Tabi bundan sadece belediye değil kaçak yapıyla mücadele de devletin bütün olarak mücadele edeceği bir konu olması lazım.
“İMAR AFFININ ARTISI YOK, EKSİSİ ÇOK”
İmar affının artı ve eksi yönlerini açar mısınız?
İmar affının bana göre artısı hiç yok. Eksisi çok. Muğla, Türkiye’nin en güzide illerinden birisi ve herkesin gözünün olduğu bir il. Buraya özellikle dışarıdan gelen insanlar, aldıkları yer imarlı mı, yapılaşma hakkı var mı, en basitinden bir yapı yapılabilmesi için yola cephesi var mı diye araştırmadan, hatta yeri görmeden satın alıyorlar. Vahşi bir şekilde yapılaşmayı, izinsiz kaçak yapılaşmayı en çok bunlarda görüyoruz. Pandemi süreci de imar barışı ile beraber bunu tetikledi.
Denetimleri bir plan üzerine mi yoksa gelen şikayetler üzerine mi yapıyorsunuz ?
İş yeri kullanma ruhsatları verilirken arkadaşlarımız çok hassas davranıyor. Bir ticari faaliyete yönelik yeni bir iş yeri çalışma ruhsatı alınma müracaatı yapıldığında kesinlikle imar yönüyle de uygun olup olmadığı denetleniyor. Bizim en önemli işimiz bu aslında. Orası el değiştirse bile yeni bir kişi de iş yeri açmak için müracaat ettiğinde yakın zamanda denetim yapılmış olsa da yine orada planı, projesiyle hem oradaki zabıtamız hem kaçak yapı birimindeki bir arkadaşımız gidip denetlemesini yapıyor. Uygunsa yeni iş yeri çalışma ruhsatı veriyor. Bütün denetimlerimiz yapılıyor ama imar barışı sürecinden sonra özellikle sahil şeridi boyunca çok ciddi kaçak yapılaşma oluştu. Orada hem bizim hem de bakanlığın düzenli denetimi var. Denetimden ziyade ihbar, şikayet iş yükünün büyük çoğunluğunu oluşturuyor. Vatandaşlar bu konuda çok hassas, denetim yapmaya bile gerek kalmadan özellikle Cimer üzerinden, bakanlığın ihbar hattı üzerinden yine bizim Menteşe Belediyesi’nin çağrı merkezi ve dilekçe üzerinden ihbarlar da bulunuyorlar. Biz de ihbarı yapılan işlemle ilgili yasal süreler içerisinde gidip müdahalemizi yapıyoruz.
“669 YAPIDAN 200’ÜN ÜZERİNDEN YAPININ YIKIMINI GERÇEKLEŞTİRDİK”
Geçtiğimiz yıllarda Akbük’te çok sayıda yıkım olmuştu. Şu an Akbük’te durum nedir? Bir de yıkım sırasında vatandaşlar, belediyenin iş makinelerini, zabıtalarını görüyor ve ‘Belediye yerimizi yıktı’ durumları ile karşılaşıyoruz. Bu konu da neler söyleyeceksiniz?
Mühürleme işlemini yapıp yıkım kararını alan tek kurum ilçe belediyeleri. Az önce bahsettiğim diğer kurumlara bir ihbar gittiği zaman, bu işlemleri yapması için ilçe belediyelerine bildiriyor. İlçe belediyesi eğer görevini yapmazsa belki yasadan kaynaklı yetki kullanabilirler. Ama yasa şu anda kaçak yapının mühürlenmesi ve onun savcılığa veya yargıya durumunun bildirilmesi ve yıkım işleminin yapılması yetkisini, ilçe belediyelerine vermiş. Yasa da özel durumlarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın da yetkileri var. İsterse Bakanlıkta yıkım yapabiliyor. Biz Menteşe Belediyesi olarak, 669 yapıdan 200’ün üzerinden yapının yıkımını gerçekleştirdik. İzinsiz yapılmış ama ruhsatlandırılabilir yapılarda oluyor. Bu tip durumda biz her ne kadar mühürleyip ceza kessek bile eğer o yerin imarı izin veriyorsa bunları planlayıp, projelendirip ruhsatlı hale de getirebiliyorlar. O şekilde de bizim bu güne kadar mühürlediğimiz 26 yapı ruhsatlandırıldı. 7 tane de ruhsatlandırma çalışması devam eden yapı var. Bizim hemen hemen yaptığımız tüm mühürleme işlemlerini ve aldığımız yıkım kararlarına karşı vatandaş mutlaka dava açıyor. Tabi dava süreci başladığı zaman belediyenin eli kolu bağlanıyor ve dava süreci beklenmesi gerekiyor. Yargı burada bir karar veriyor bu sefer de temyiz ve istinaf süreçleri oluyor.
“492 TANE YAPININ HUKUKİ SÜRECİ DEVAM EDİYOR”
Akbük’te 6-7 etap halinde yıkımlar yapmıştık. Bunların 3. veya 4. etabı olması lazım, bizim iş makinelerimizin gittiği sabah idare mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı verdi ve biz iş makinelerimizi tekrar oradan geri çektik. Bir buçuk yıl o mahkemelerin kararını bekledik. Diğer etaplarda da biz mesela 50 yapının yıkımı ile ilgili bir karar çıkarıyoruz. 15-16 tanesi yürütmeyi durdurma kararı alıyor. Onları bekletmek zorunda kalıyoruz. Bir sene sonra yine bizim yaptığımız işlem haklı görülüyor mahkemeden ama bir sene ne oluyor, yıkımı gerçekleştiremiyorsun. ‘Neden Belediye kaçak yapıyı görünce hemen yıkamıyor’ deniliyor. İşte buna yasa izin vermiyor. Yasada siz bir kaçak yapı tespiti yaptığınız zaman öncelikle bunun tespitini istiyor, bu tespiti biz bir tutanakla yapıyoruz. Bu tutanağın bir tanesi de savcılığa gidiyor. Savcılık imar kirliliği oluşturmaktan dolayı bir cezai kovuşturma yapıyor. Bu ayrı bir süreç. Bizim yaptığımız tutanaktan sonra yasal olarak ilgilisine ‘Sen burada kaçak yapı yapmışsın, eğer ruhsatlama durumu varsa bunu yap, yok yıkman gerekiyor’ diyerek 1 ay süre veriyoruz. Yıkımı kendisi gerçekleştirmezse ondan sonra biz bir yıkım kararı alıyoruz. 183 tane yapının dava süreci tamamlandı. Bunlarla ilgili bizim yıktıklarımız var. 492 tane yapının da hala hukuki dava süreçleri devam ediyor.
Menteşe Belediyesi olarak denetim yaparken Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı odalar veya diğer odalarla işbirliği ya da fikir alışverişinde bulunuyor musunuz?
TMMOB ile bir protokolümüz var. Muğla’da da ilk defa odalarla protokol yapan belediyeyiz. Tabiki TMMOB’a bağlı odalarla veya İKK dediğimiz kurulla sürekli toplantılar yapıyoruz. Dönem dönem yaptığımız işlerle ilgili onların önerileri olursa, o öneriler doğrultusunda işleyiş şekillerimizde bazen düzeltmeler, değişikliklerde yapılıyor. Kaçak yapı ile ilgili olan kısımda belediye ile ortak yapabileceğimiz bir şey yok. O konu da bir işbirliğimiz yok.
Vatandaşlar inşaat ruhsatı alma süreçlerinin uzun olduğunu bu sırada inşaat malzemelerine zam geldiği için mağduriyet yaşadıklarını söylüyor. Bu konuda neler söyleyeceksiniz?
İnşaat ruhsatı dediğimiz olay, ‘Bir dilekçe verdim belediye de karşısında yazı yazacak’ gibi bir süreç değil. İnşaat ruhsatında 7 tane mühendislik ofisi farklı farklı projeler hazırlıyor. Bizim inşaat ruhsatı verme süremiz ortalama 1 ay. Eğer 7 farklı mimar, projesini düzgün getirdiyse, içeri dosya girdiyse ve takibi varsa bu 30 gün içerisinde rahat bir şekilde çıkıyor. Eğer bir proje 7-8 ay uzamışsa ya mülkiyette sıkıntısı vardır ya mimar takibinde sıkıntı vardır ya da kaçak yapıyla ilgili bir problem vardır. Biz ekibimizi çok güçlendirdik. Normal, düzgün bir proje Menteşe Belediyesi’nden 30 gün içerisinde ruhsat alabilir.
“1 AY İÇERİSİNDE VATANDAŞA DÖNÜŞ YAPIYORUZ”
Muğla’da şöyle bir anlayış gelişti. Pandemiden sonra rant büyüdü depremden sonra da fiyatlar çok yükseldi. Bu Muğla’ya dışardan çok sayıda müteahhit gelmeye başladı. Müteahhitler mal sahibine göre proje yapıyor. İmar durum belgesinde plan notlarında nasıl inşaat yapılabileceği belli ona göre getirdiği an 30 gün de ruhsat alır. Kafasına göre yapıyor, plan notlarına aykırı ve bize dayatıyor. Biz bu olmaz sizin için Bakanlığa soralım diyoruz ve biz haklı çıkıyoruz. Ama ortadan 8 ay geçmiş oluyor. Biz Çimento Fabrikası’nda da kaç bin metrekare yerde tüm mühendisler kontrol etti. Bizim verdiğimiz ruhsata karşı 8 davada biz haklı çıktık. O kadar iyi inceliyoruz yani. Yasal süremiz 1 aydır. 1 ay içerisinde vatandaşa mutlaka dönüş yapıyoruz.
Mühürlenen iş yerlerindeki imara aykırı durumlar neydi?
Özellikle 11 ili etkileyen depremden sonra insanlar çok hassas davranıyor. Biz işyeri çalışma ruhsatlarını verirken maalesef iş yerleri, iş yeri çalışma ruhsatı aldıktan sonrada içeride izinsiz müdahaleler yapabiliyorlar. Neler yapıyorlar mesela, bodrum katta bir depoyu kullanabilmek için tableyi kesip bir asansör yerleştirebiliyorlar, nadir de olsa kolon kesen oluyor. Veyahutta ara bölme duvarlar oluyor bina içerisinde. Onları kaldırıp bütün biz mağaza haline getiriyorlar. Bunların yapılabilme durumu olanlar var ama nasıl, o projenin müellifleri bunun yapılıp yapılamayacağını incelemesi, belediye ve yapı denetimin bunu kontrol etmesi, ondan sonra bunların yapılması lazım. eğer yapılamayacaksa zaten yapamaz. Fakat maalesef bunu ne apartmandaki diğer mal sahiplerinin olurunu alıyorlar ne de onunla ilgili bir inceleme yapmadan bu işe girenler oluyor.
“ZİNCİR MARKETLER İLE İLGİLİ 26 TANE İHBAR GELDİ”
Bizim depremden öncede bazı zincir marketlerde veya mağazalarda normal denetimlerimiz vardı ama bu depremlerden sonra vatandaşlarda da ciddi hassasiyetler olduğu için 23 tane Cimer’den, 2 tane dilekçe ile müracaat ve 1 tane de ihbar hattı ile farklı farklı şikayetler geldi. Toplamda özellikle zincir marketlerin olduğu binalarda 26 ihbar geldi. 45 zincir marketin olduğu binada inceleme yapıyoruz. Bunlardan 22 tanesinin projesinin uygun olduğu herhangi bir müdahalenin olmadığı tespit edildi. 23 tanesinde maalesef izinsiz müdahale yapıldığı tespit edildi. Bu 23 taneden 5 tanesi bunları projelendirip, gerekli incelemelerini yaptırıp binayı etkilemediğini tespit etti, ruhsatlandırmak suretiyle izne çevirdi. 5 tanesi projeyi eski haline getirdi. 3 tane yapıda tadilat ruhsatı ile ilgili süreçler devam ediyor. Kaçak yapılarda olduğu gibi 9 tanesi idare mahkemesinde, 1 tane de mühürlemesi yapılan ama yıkım kararı ile ilgili süreci devam eden yapı var. Yani incelediğimiz 45 yapıdan 23 tanesi, maalesef müdahale edilmiş yapı olarak karşımıza çıktı.
“KAÇAK YAPILARLA MÜCADELE KONUSUNDA EN ÇOK BİZİM BELEDİYE BEĞENİLDİ”
Son olarak neler söyleyeceksiniz ?
Bizim en sıkıntılı olduğumuz konu kaçak yapılar konusu. Ranta yönelik mesela, Akbük tarafında dışarıdan gelmiş birisi restaurant açıyor, bunlara asla taviz vermiyoruz. Bazen köylerde komşular anlaşamadığı zaman birbirlerini şikayet edebiliyor, vicdanen rahat olmuyoruz ama tabi yapacak bir şey yok. En son müfettişler geldi buraya, kaçak yapılar konusunda da yıkım süreci, yapılan işlemlerle ilgili belediyeler arasında en çok bizi beğendiler. Hatta Özlem Hanım’ı diğer belediyelere gönderdiler nasıl yaptığımız anlatması için. Biz mücadeleyi sonuna kadar devam ettireceğiz.
VATANDAŞLARA ÇAĞRI: “KAÇAK YAPIYA GİTMEYİN, BELEDİYEMİZE BAŞVURUP TİP PROJE ALIN”
Vatandaşlarımıza seslenecek olursak, özellikle kırsal mahallelerde proje yapmak isteyenlere masraftan kurtulmaları için Tip Projeler yaptık ve bunu yapan ilk belediyeyiz. Orada ikamet eden vatandaşlarımız kaçak yapı yapmaya yöneleceklerine, belediyeye müracaat etse zaten bizim belediyemiz tüm projelerini ücretsiz bir şekilde hazırlıyor. Kendi mühendislerimiz ile hem o projeye müellif oluyoruz hem de denetim kısmından fenni mesul oluyoruz, hiçbir ücreti yok. Biz bu hizmeti veriyoruz. Vatandaşımız kaçak yapıya gitmeyip, belediyemize başvurup tip proje alsa hiçbir sorun kalmaz.
Bu haber 9 kez okundu.