Reklam
Reklam

ÇOCUKLARIN ÇALIŞMA YAŞI VE KOŞULLAR

İsmail Atasever
İsmail Atasever
  • 11.07.2019
  • 114 kez okundu

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de gündemde yer eden konulardan biri, çocukların iş hayatında çalışmasıdır.
Onların reşit olmadan çalışıp çalışamayacakları!
Hal böyle iken ülkemizin çoğu yerleşim biriminde yasal koşullara uyulmadığı gözlenmektedir.
Yasa gereği 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak olmasına karşın, aynı yaş sınırına riayet edildiğini söylemek mümkün değildir.
Yasanın öngördüğü yaş sınırı belirlendiği halde çocuklar çeşitli işlerde çalıştırılmaktadır.
Üstelik kaçak olarak!…
Oysa her yönden gelişen ülkelerde, yasanın belirlediği yaş sınırı dışında hiçbir çocuk çalıştırılmamaktadır.
Ne zaman 15 yaşını tamamladılar.
Çocukların çalışmasında bir engel olmadığı yaklaşımı içerisinde bir tutum sergilenmektedir.
***
Kuşkusuz burada asıl olan kendi memleketimiz.
Ülkemizde durum nedir?
Yasanın öngördüğü yaş sınırını tamamlamamış olan çocuklar çalıştırılmakta mıdır?
Yoksa yasaya riayet edilerek, çocukların 15 yaşını doldurması mı beklenmektedir?
Kabul edelim ki ülkemizde bu duruma tümüyle riayet edildiğini söylemek mümkün değildir.
Özellikle zorunluluk yaklaşımı içerisinde olanlar tarafından çocuklar, belirlenen yaş sınırını tamamlamadan çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalmaktadır.
***
Her şeye karşın işin aslına bakıldığında, yadsımanın mümkün olmadığı gerçeklerle karşılaşılır.
Onlar henüz çocuk yaştadır.
Üstelik yasa gereği çocuklar;
Yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamazlar.
Yanı sıra küçükler, kadınlar, bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar, çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar hükmü yürürlüktedir.
Hal böyle iken sadece istisna bir durum ehveni şer olarak kabul edilebilir.
14 yaşını tamamlamış,
Zorunlu ilköğretimini bitirmiş çocuklar,
Bedensel, zihinsel, sosyal, ahlaki gelişimleri ve okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalışabilirler, yaklaşımı sergilenmektedir.
***
Hal böyle olunca ster istemez bir takım sorular yer ediyor.
Bunların başında gelen, hafif işler hangileridir?
Aslında buna ilişkin olarak çıkarılan yönetmeliğe göre hafif işlerin neler olduğu, iş kanununa bağlı olarak çıkarılan “çocuk ve genç işçilerin çalıştırılma usul ve esasları hakkındaki yönetmelik” her şeyi belirtmektedir.
İstisnai bir durum daha var.
Okul öncesi çocuklar ile okula devam eden çocuklar sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde “eğitim saatleri dışında olmak üzere” yazılı sözleşme yapılması ve her bir faaliyet için ayrı izin alınması şartıyla çalışabilirler şartı getirilmiştir.
Kısaca vurgulamak gerekirse özellikle çocukların çalışma koşulları, yasal bir takım kurallarla belirlenmiştir.
Doğrusu da buydu.
Çocukların yasal bir takım müeyyideler doğrultusunda çalışmaları, her bakımdan temel koşuldu.
***
Gözlendiği gibi çocukların çalışma koşullarını belirleyen müeyyideler, birkaç kalemle sınırlı değildi.
Buna yönelik olarak bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır.
18 yaşını doldurmamış çocukların;
“Yeraltı ve sualtı işlerinde,
Tüm işlerde gece saatlerinde çalıştırılması yasaktır” hükmü getirilmiştir.
Aslında çocukların çalışma şart ve koşullarını belirleyen müeyyidelerin kapsamı oldukça genişti.
Buna göre, ülkemizde çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri şu şekilde belirlenmiştir.;
Sokakta,
Küçük ve orta ölçekli işletmelerde ağır ve tehlikeli işlerde,
Tarımda, aile işleri dışında ücret karşılığı gezici ve geçici tarım işlerinde.
Aynı çalışma türlerinin hiç birinde 18 yaş altında hiçbir çocuk çalıştırılamaz hükmü yer almaktadır.
***
Tüm bu işlevler ve çalışma koşulları üzerine ortak bir noktada birleşilerek, Cumhuriyetimizin 100. kuruluş yılı olan 2023 adına önemli bir karar alınıyor.
Çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin tamamen ortadan kaldırılması hükme bağlanıyor.
Buna karşın kolluk kuvvetleri tarafından çocuk işçi çalıştırılması tespit edilirse;
İlişkin olarak okula gönderilmediği, dolayısıyla devamı sağlanmadığı belirlenen çocukların ailelerine tebligat yapılır.
Yine de gönderilmezse yasal işlem yapılır.
Aslında, yasak olmasına karşın çalıştırılan çocuklara yönelik yaptırımlar bunlarla sınırlı değildi.
Dolayısıyla Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından çocukların iş kanunu hükümlerine uygun olmayan şartlarda çalıştığının tespiti halinde, çalıştıranlar hakkında adli/idari işlemler başlatılır.
Söz konusu olumsuzlukların sergilenmesi halinde;
Temel eğitim yaşında olup çalıştırılmaları sebebiyle eğitim hakkı engellenen çocuklar, okula devamlarının sağlanması için MEB’na bildirilir.
İş kanununda yer alan çocuk çalıştırma yasasına uyulmaması halinde de işveren veya işveren vekiline idari para cezası verilir.
Aslında ülkemizde istisna teşkil eden haller dışında, çalışma yaşı ve koşulları uygun çocukların eğitim ve öğrenimden mahrum edilmeleri söz konusu değildir.

YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ